MISIR HAKKINDA GENEL BİLGİLER

[admin]

   1. GİRİŞ
   Günümüzde Küreselleşmenin büyük bir hızla geliştiğini, gerek ticari gerekse askeri işbirliklerinin arttığını görmekteyiz. Bunun en büyük ispatı da Avrupa Birliği'nin kurulması, G-7, EFTA, NAFTA gibi değişik ekonomik birliklerin kurulmasıdır. Bunların yanında son günlerde sık sık duyduğumuz fakat henüz ülkemizde göremediğimiz şirket birleşmeleri de bu küreselleşmenin boyutlarını gözler önüne sermektedir. Ülkemizde de bu tür şirket birleşmelerine Sabancı Holding ve Koç Holding gibi iki büyük Holdingin de ılımlı yaklaştığı son günlerde kamuoyunda izlenmektedir. Hatta son günlerde internette arama şirketi olan Altavista ile bir Türk kuruluşu olan My net'in birleşmesi de ülkemizde bu alanda gelişmelerin başladığını göstermektedir.
   Bütün bu nedenlerden dolayı artık sınırlar kalkıyor, ihracat ithalat kolaylaşıyor ve bir ülkeye gitmek için bu küreselleşmenin bir sonucu olarak çok uzun pasaport işlemlerine falan gerek kalmadan kolayca ülkeler arasında dolaşım ve ticari faaliyetleri yapabilme imkanı sağlanıyor. Bu Küreselleşmenin bir sonucu olarak Gümrükler kalkıyor ve bir malı istediğin ülkede satma imkanı ortaya çıkıyor. İşte bütün bunların sonucu olarak Dünyadaki bu gelişmelere ayak uydurabilmek için bütün ülkelerin ekonomik durumu, ekonomik yapısı, gelir düzeyi, refah düzeyi gibi vs. bilgiler çok gerekli hale geliyor.
   Bu Küreselleşme sürecinde büyük bir ekonomik potansiyele sahip Batı Blokunun karşısında patlamaya hazır bir bomba diye nitelendirebileceğimiz bir Doğu Bloku var. Bu gün zaten Batı Ülkelerinin ekonomik gücünü ve durumunu herkes biliyor. Fakat patlamaya hazır bir bomba konumunda olan Doğu / Arap ülkeleri var. Bunların içinde de Ekonomik ve Gelişme açısından büyük bir atılımda olan Mısır Arap Cumhuriyeti var. Tarih kitaplarından da Mısır'ın tarihinin ne kadar çok yer aldığı hepimizce bilinmektedir.
   Ben bu projemde Tarihte önemli bir yer tutan Mısır'ın tarihini, coğrafik ve demografik yapısına kısaca değindikten sonra, asıl bizim için önemli olan ekonomik yapısına, bazı sektörlerinin durumuna, sermaye piyasasının yapısına, dış ticaretine ve de Türkiye ile olan Ticari ilişkilerine değinip bunlar hakkında geniş bilgiler vererek Mısır Arap Cumhuriyeti'nin bu Küreselleşme sürecinde hangi ekonomik seviyede olduğu hakkında sizleri bilgilendirmeye çalışacağım.
   2. MISIR HAKKINDA GENEL BİLGİLER
   Mısır Arap Cumhuriyeti, Afrika kıtasının kuzey doğu köşesinde yer alan, kuzeyden güneye 1.024 km, doğudan batıya 1.240 km genişliğinde bir ülkedir. Kuzeyi Akdeniz, doğusu Kızıldeniz ile çevrilidir. Mısır’ın siyasal sınırlarını güneyde Sudan, batıda Libya, kuzey-doğuda ise İsrail ile olan kısa sınırı oluşturmaktadır. Mısır’ın siyasal sınırları, bölgede hiçbir doğal sınır olmadığından, belirlenen iki nokta arasında düz bir çizgi olarak çizilmiştir.
   2.1. Coğrafya ve İklim
   Mısır, 997.739 km2’lik yüzölçümü ile Orta Doğunun en geniş toprağa sahip ülkesidir. Ülke, coğrafik olarak beş ana bölgeye ayrılır. Bunlar; Nil Deltası, Nil Vadisi, Batı Çölü, Doğu Çölü ve Sina Yarımadasıdır. Topraklarının %96’sı çöllerden oluşan Mısır için Nil Deltası ve Nil Vadisi her şey demektir. Nil Vadisi ülkenin en önemli tarım merkezidir. Düz bir yapıya sahip olan batı çölünde yükseklik 300 m’yi geçmemektedir. Bahariye vahasında zengin demir cevheri bulunmaktadır.
   İklimi ise, çok sıcak ve kurak bir yaz, az yağışlı ve ılık bir kış olarak tanımlanabilir. Ülkenin çok büyük bir kısmı yılda ortalama 80 mm3 veya daha az yağış almaktadır. Bazı bölgelerde 3-4 yıl yağış görülmez. Yaz ayları boyunca gündüz sıcaklığı, Akdeniz kıyılarında 35-40 0C, iç ve güney kısımlarda 38-45 0C, çöllerde ise 45-50 0C olmaktadır. Geceleri özellikle çöllerde ısı hızlı bir şekilde düşmektedir. Yılın en sıcak dönemi 30-40 0C ile Mayıs ve Eylül ayları arası, en soğuk dönemi ise 5-18 0C ile Kasım ve Mart ayları arasıdır.
   2.2. Nüfus ve Demografik Yapı
   Mısır’ın nüfusu 1996 yılı itibariyle 60 milyon civarındadır. Bu nüfusun yaklaşık %46.7’si kentlerde yaşamaktadır. Ülkenin yıllık nüfus artış oranı %2.3 civarındadır. Ülkenin en fazla nüfusa sahip olan şehri başkent Kahire olup, şehrin nüfusu 7 milyon civarındadır. Mısır’ın sahip olduğu çalışma yaşındaki aktif nüfus 15.3 milyon civarındadır. Ülke nüfusunun %94’ü Müslümandır. Nüfusun diğer kesimi ise Hıristiyan ve çok az miktarda Yahudi’den oluşmaktadır.
   2.3. Siyasal Yapısı ve Tarihi
   Mısır, M.Ö. 3100 yıllarına kadar uzanan tarihi ile, dünyanın bilinen en eski uygarlıklarına sahne olmuş bir ülkedir.
   1517’de Osmanlı İmparatorluğunun bir parçası olan Mısır, 1914 yılında İngiliz himayesine girmiş, 1922 yılında ise bağımsız bir devlet olmuştur. Ülke İngiliz himayesinde iken iktidara gelen Sultan Fuad 1922 yılında Mısır’ın bağımsızlığını ilan etmiştir. Ancak ülkedeki İngiliz askerleri 1946 yılına kadar varlığını sürdürmüş ve Süveyş Kanalı’nın kontrolünü ellerinde tutmuşlardır.
   Mısır 1948 yılında yeni kurulan İsrail’e yenildikten sonra Mısır’da karşılıklar giderek artmış ve 1953 yılında Kral II. Fuad’ın tahttan indirilmesinden sonra Cumhuriyet ilan edilmiştir. Bu Cumhuriyetin kurulmasından sonra Mısır’ın siyasi tarihinde önemli bir yere sahip olan ve Mısır’da önemli gelişmelere imza atan Enver Sedat’ın 1981 yılında bir suikast sonucu öldürülmesinden sonra, 1982 yılında başkan yardımcısı olan Hüsnü Mübarek Başkanlığa getirilmiştir. Hüsnü Mübarek Arap ülkeleriyle olan ilişkilerini büyük ölçüde düzeltmiştir ve Orta Doğu barışının kurulmasında önemli rol oynamıştır.
   Mısır 1990 yılında Irak’ın Kuveyt’i işgali ile ortaya çıkan Körfez Krizi sırasında da etkin rol oynamıştır. Bu işgalden hemen sonra bütün Arap Ülkelerini toplamış ve Irak’a derhal Kuveyt’ten çekilmesi için çağrıda bulunan bir karar yayınlamıştır. Hüsnü Mübarek’in Mısır’ın gelişmesine olan bu katkılarından dolayı 1993 yılında üçüncü defa altı yıl için devlet başkanı olarak seçilmiştir.
   Mısır Arap Cumhuriyeti’nde halen yürürlükte bulunan Anayasa 1971 tarihinde halk oylaması ile kabul edilmiştir. Anayasa; yasama, yürütme ve yargı erklerinin ayrılığı ilkesine dayanan bir Başkanlık sistemini ve çok partili bir demokratik sistemi öngörmektedir. Mısır Devlet Başkanı, genel halk oylaması ile 6 yıllık bir süre için seçilir. Yürütme gücü büyük ölçüde Devlet Başkanının elindedir. Toplam 33 Bakandan oluşur ve idari olarak ülke 26 vilayete bölünmüştür. Yargı sistemi; Fransız yargı sistemine dayanmakta ve mahkemeler normal mahkemeler ve idari mahkemeler olmak üzere ikiye ayrılır. Ayrıca çıkarılan kanunların Anayasaya uygunluğunu denetleyen Anayasa Mahkemesi vardır.





   3. MISIR’IN EKONOMİK YAPISI
3.1. Genel Ekonomik Durumu ve Göstergeleri
Yüzölçümü   :   1 002 000 km²
Din   :   İslam ve Hıristiyan
Dil   :   Arapça
Nüfus bilgileri (1997)    :   Toplam nüfus: 59 758 000
Yıllık nüfus artış oranı: %1 94
Çalışan nüfus: 15 825 000
Nüfusun %42 kadarı Kahire ve İskenderiye şehirlerinde toplanmıştır.
Başkent   :   Kahire
Başlıca Şehirleri   :   Kahire, İskenderiye, Port Sait, El-Mansura, El-Mahalla, Zagazig, Beni Suef, Asyut, Sohag, Qena, Luxor, Esna, Etfu, Aswan
Kişi başına gelir   :   790 ABD Doları
Komşuları   :   Mısır Arap Cumhuriyeti, Afrika kıtasının kuzey doğusunda yer almaktadır. Deniz sınırları itibariyle kuzeyde Akdeniz, doğuda Kızıldeniz ile çevrilidir. Kara sınırlarını ise güneyde Sudan, batıda Libya, kuzey-doğuda İsrail ile olan sınırları teşkil etmektedir.


Ekonomik Göstergeler

    1994   1995   1996    1997    1998a
Piyasa Fiyatlarında GSYİH (milyar EL)   175,0   205,0   228,3   256,3   280.2c 
GSYİH Büyüme (%)b   3,8   4,6   5.1   5,9   5.7
Tüketici Fiyatları Enflasyonu (ort, %)   8,2   15,7   7,2   4,6   3.8
Nüfus (milyon)   57.85   59,23   60.60   62,01   63.30
İhracat fob (milyar $)   4,04   4,67   4,78   5,53   5.37
İthalat fob (milyar $)   10,00   12,27   13,17   14.16   16,19
Cari-hesap dengesi (milyar$)   0,03   -0,25   -0,19   -0,71   -3.40
Toplam dış borç (milyar $)    32.4   33,4   31.4   28.9a   30.1
Döviz kuru (ort; EL: $)   3,39   3,39    3,39    3,39   3,39c
2 Mart 1998 1 ABD doları: 3,395 Mısır Lirası
Kaynak: igeme web sitesi
a: EIU tahmini. b: 30 Haziran Yıl Sonu. c: Güncel.