HARİTA NEDİR?
Yeryüzünün tamamının veya bir parçasının kuşbakışı görünümünün, istenilen ölçeğe göre özel işaretler yardımı ile küçültülerek çizilmiş örneğidir.
• Yeryüzü şekillerinin, yerleşim yerlerinin, yolların, tepelerin, çeşmelerin v.b detayların yatay ve düşey konumları ile aralarındaki mesafeler ve bitki örtüsü hakkında bilgi sağlar. Harita aynı zamanda arazi yapısındaki değişiklikleri ve doğal yeryüzü şekillerinin yüksekliklerini göstermektedir.
• Doğal şekiller:
deniz, göl, akarsu, dağ; tepe, mağara, çukur ormanlık bölgeler v.b.
• Yapay tesisler:
yol, baraj, sulama kanalı, tel hattı, duvar, çit, bina v.b.
Sınıflandırma
Haritalar çeşitli şekillerde sınıflandırılmaktadır
• Ölçeklerine göre sınıflandırma
• Tiplerine göre sınıflandırma
Ölçeklerine Göre Harita Çeşitleri
1.Büyük ölçekli haritalar
Ölçekleri 1/200.000'den büyük olan haritalardır. Bunların paydası 200.000'den daha küçüktür. Ayrıntıları en iyi gösteren haritalardır. Örnek: Planlar ve Topografya haritaları.
2.Orta ölçekli haritalar
Ölçekleri 1/200.000 ile 1/500.000 arasında olan haritalardır. Örnek: Bazı duvar haritaları.
3.Küçük ölçekli haritalar
Ölçekleri 1/500.000'den küçük olan haritalardır. Bunların paydası 500.000'den daha büyüktür. Geniş alanları gösterirler fakat ayrıntıyı en az gösteren haritalardır. Örnek: Atlas haritalar.
1. Büyük ölçekli haritaların özellikleri şunlardır.
2. Küçük alanları göstermek için kullanılır.
3. Ayrıntıları gösterme gücü fazladır.
4. Küçültme oranı azdır.
5. Ölçek paydası küçüktür.
6. Aynı alanı gösteren küçük ölçekli haritalara göre
İzohipsler arasındaki yükselti farkı azdır.
7. Aynı alanı gösteren küçük ölçekli haritalara göre
kağıt üzerinde daha fazla yer kaplarlar.
Küçük ölçekli haritaların özellikleri bunların tam tersidir.
Tiplerine göre
Haritaların kullanım amaçlarına göre sınıflandırılmasıdır. Çok değişik miktarda sınıflandırılabilmektedir. Bunlardan bazıları şöyledir.
• Planimetrik Haritalar:
Arazinin sadece yatay durumlarını göstermektedir. Yeryüzü, şekilleri yoktur.
• Topoğrafik Haritalar:
Yeryüzü üzerindeki kabartıları ve girintileri münhanilerle. ayrıntıları sembollerle gösterir.
• Kabartma Haritalar:
Topografik haritanın üç boyutlusudur.
• Hidrografik Haritalar
Deniz derinliklerini gösteren haritalardır.
• Özel Maksatlı Haritalar
Topoğrafik Harita Nedir?
• Topoğrafik haritaları diğerlerinden ayıran özellik yeryüzünün şeklini kontur (Eşyükselti, İzohips, Münhani) çizgileri ile göstermesidir
• Arazi biçimleri haritada kolayca anlaşılabilecek işaretlerle gösterir. Bu işaretlere harita işaretleri denir.
• Genellikle haritanın üst kısmı kuzey, altı güney, sol tarafı batı, sağ tarafı ise doğudur.
• Haritanın alt kısmındaki ölçek sayesinde harita üzerindeki uzaklıkları hesaplayabilirsin.
• Göller, nehirler, kasabalar ve benzerleri harita üzerinde isimleri ile gösterilir.
Kullanım Amaçlarına Göre Harita Çeşitleri
1.Genel Haritalar
Geniş bir toplum tarafından kullanılan haritalardır. Atlas haritaları, duvar haritaları, siyasi ve idari haritalar bu gruptandır.
2.Özel Haritalar
Bir konunun uzmanları tarafından kullanılan haritalardır. Maden, Nüfus, Orman, Toprak, İklim ve Jeoloji haritaları bu gruptandır.
